Praktijkvoorbeeld | Resultaten psychomotorische trainingen

Studenten die vastlopen in hun studie en studiegerelateerde psychosociale problematiek ervaren, kunnen op hogeschool Windesheim psychomotorische trainingen volgen bij het Ambulatorium van de opleiding Psychomotorische therapie.

Focus trainingen

De psychomotorische trainingen worden gegeven door studenten van de opleiding psychomotorische therapie die stagelopen bij het Ambulatorium. Docenten van de opleiding begeleiden de stagiaires en zijn bij de trainingen aanwezig. In de training wordt ervaringsgericht gewerkt en gebruik gemaakt van bewegingsgeoriënteerde en lichaamsgeoriënteerde methodieken.
De trainingen richten zich op spanningsregulatie, plannen en organiseren, faalangstreductie en sociaal-communicatieve vaardigheden en worden zowel individueel als in een kleine groep aangeboden. Daarnaast zijn er op maat gerichte individuele trainingen beschikbaar, bijvoorbeeld op het gebied van emotieregulatie.
Een training bevat meestal tien sessies van drie kwartier en de meeste studenten volgen één volledige training.

Uitkomstmaten

Vanaf 2019 zijn de trainingen systematisch geëvalueerd met Patient Reported Outcome Measures (PROMs) door middel van een voor- en een nameting. PROMs zijn vragenlijsten die door de deelnemer zelf ingevuld worden. De vragenlijsten meten relevante psychomotorische uitkomsten op het gebied van lichaamsbewustzijn, emotieregulatie, omgang met stressvolle situaties en de omgang met anderen.

Vanaf 2022 zijn de trainingen ook systematisch geëvalueerd met PROMs die het studentenwelzijn meten op het gebied van algemene mentale gezondheid, burn-out klachten in de studiecontext, het algemeen zelfvertrouwen en tevredenheid en frustratie in de studie. Verder zijn er sinds 2022, een half jaar na afloop van de trainingen, follow-up metingen gedaan van zowel de psychomotorische als de studentwelzijn uitkomsten. Aanvullend is in 2024 een kwalitatief onderzoek met semigestructureerde individuele interviews gestart bij voormalige deelnemers en de stagiaires en docenten die de trainingen aanbieden. Hierbij ging het om een evaluatie van de tevredenheid, de werkzame factoren en barrières van de trainingen en de ervaringen met het invullen van de vragenlijsten

Resultaten

Inmiddels hebben sinds 2019 bijna 300 deelnemers aan de trainingen een voor- en een nameting ingevuld. Ongeveer 80 deelnemers hebben een follow-up meting ingevuld.  Er zijn tien docenten, vijf stagiaires en tien voormalige deelnemers geïnterviewd.

De resultaten van de voor- en nametingen laten significante veranderingen zien. Deelnemers gaan na het volgen van een psychomotorische training taakgerichter en effectiever om met stressvolle situaties, kunnen beter hun aandacht naar hun lichaam sturen daarbij bewuster zijn van emoties. Ze hebben ook meer vertrouwen in het zelf kunnen reguleren van negatieve emoties. Daarnaast nemen zij meer initiatief in het contact met anderen en ervaren zij meer zelfwaardering.  Ook zijn de mentale gezondheid, het zelfvertrouwen en de tevredenheid in de studie van de studenten hoger, is de frustratie rondom de studie minder, en zijn de burn-out klachten in de studie lager. Deze resultaten werden door de 80 voormalig deelnemers die de follow-up meting invulden behouden waarbij het zelfvertrouwen ook nog significant stijgt. Opvallend is dat de deelnemers aan de trainingen allemaal lager op mentale gezondheid scoren dan hun leeftijdsgroep in de Nederlandse bevolking.

Vanuit de interviews komt naar voren dat studenten die de trainingen volgden, het prettig vinden om van medestudenten een training krijgen. Zij voelen zich begrepen door de stagiaires en vinden het een veilige situatie omdat de stagiaires ook hun eigen ervaringen delen met de deelnemers. Ook waarderen zij de praktische en ervaringsgerichte aanpak van de trainingen. De studenten geven aan dat ze leren omgaan met zaken waar ze tegenaan lopen door de situaties te ervaren in de zaal waar de trainingen worden gegeven.

Vervolg

Het kwalitatief onderzoek zal doorlopen tot er voldoende deelnemers zijn geïnterviewd om tot onderbouwde conclusies te komen. Eind 2026 zal de kwantitatieve dataverzameling voor de studie stoppen. Dat betekent niet dat de vragenlijsten niet meer gebruikt worden in de trainingen: die worden ook ingezet om de hulpvraag te verkennen, doelen op te stellen voor de training en de resultaten van de individuele deelnemers te evalueren. Verder zal de studievoortgang in de eindanalyses meegenomen worden om meer zicht te krijgen op de relatie tussen psychomotorische trainingen, studievoortgang en mentaal welzijn van studenten in het hoger onderwijs. Dit is van belang om een waardevolle bijdrage te leveren aan studentenwelzijn en de ontwikkeling van sociale, emotionele en cognitieve vaardigheden die gevraagd worden in het hoger onderwijs.